Omuddo ogw’obutonde gukozesebwa nnyo mu bifo bingi olw’obuwangaazi bwagwo n’okuddaabiriza okutono. Wabula awatali kuddaabiriza mu ngeri entegeke, endabika yaayo n’omutindo gwayo bijja kukyakendeera okumala ekiseera. Okuddaabiriza mu ngeri ya ssaayansi tekoma ku kwongera ku bulamu bwayo wabula era kukakasa obukuumi n’obulungi bw’ekitundu. Enkola ezituufu zirina okuteekebwa mu nkola mu kulabirirwa kwa buli lunaku, okwa buli luvannyuma lwa kiseera, n’okw’enjawulo.
Okuddaabiriza buli lunaku essira liteekebwa ku kukuuma kungulu nga nnyonjo ate nga n’ekizimbe tekikyuse. Ebikoola, enfuufu, amayinja n’ebisasiro ebirala birina okuggyibwawo buli kiseera okuziyiza okuyingira mu biwuzi by’omuddo oba okuziba ebituli by’amazzi agakulukuta. Okwoza kulina okukolebwa nga tukozesa ebikozesebwa ebigonvu oba empewo eya puleesa entono okwewala okwonoona ebiwuzi oba oluwuzi oluli wansi nga waliwo ebbugumu eringi oba okukubwa okw’amaanyi. Ku bitundu ebirimu akalippagano k’ebigere oba nga batera okukola dduyiro, okwekebejja buli lunaku oba buli luvannyuma lwa nnaku bbiri kyetaagisa. Ebitundu byonna ebirimu ebiwuzi by’omuddo ebikutuse, ebinyirira oba ebipapajjo birina okugololwa oba okunywezebwa amangu ddala okuziyiza ekizibu okusaasaana.
Okuddaabiriza buli luvannyuma lwa kiseera okutwalira awamu kuzingiramu okusika n’okuddukanya okujjuza. Kirungi okukozesa ekikomo ekitangaavu okukyusakyusa wakati w’endagiriro ezidda mu ssaawa n’ezikontana n’essaawa buli wiiki okuzzaawo ebiwuzi by’omuddo mu kifo ekigolokofu, okukuuma ekifaananyi ekifaanagana n’okukola kw’okusikagana okunywevu. Ebintu ebijjuza nga omusenyu gwa quartz n’obutundutundu bwa kapiira biyinza okusenga oba okusaasaana mu ngeri etaali ya kyenkanyi nga bikozesebwa. Zirina okujjuzibwa era ne zisaasaanyizibwa kyenkanyi nga bwe kyetaagisa okukuuma obugumu n’obupapajjo bw’okungulu. Mu kiseera kye kimu, kebera amaanyi g’ennyondo ne langi okutwalira awamu; ebitundu byonna eby’okukaddiwa oba ebyambala ennyo birina okuteekebwa mu nteekateeka y’okuddaabiriza.
Okuddaabiriza okw’enjawulo kulina okukolebwa buli kiseera okusinziira ku mbeera y’obutonde n’enkozesa. Okunaaba obulungi osobola okukikola buli mwezi oba buli luvannyuma lwa myezi esatu, ng’okozesa amazzi agabuguma n’eky’okunaaba ekitaliimu buzibu okuggyawo amabala n’ebifo ebiramu. Puleesa y’okunaaba tesaana kuba waggulu nnyo okuziyiza amazzi okukulukuta mu substrate oba fiber deformation. Mu biseera by’enkuba oba ebifo ebirimu obunnyogovu, emikutu gy’amazzi agakulukuta girina okukuumibwa nga mitangaavu okutangira amazzi okuyingira mu kifo ekiri wansi ne galeeta ekikuta oba okusumululwa kw’ebizimbe. Mu mbeera ezirimu omusana ogw’amaanyi oba enjawulo ennene mu bbugumu, weetegereze ebiwuzi by’omuddo okulaba oba bizikira n’okumenya, era okole ebisiikirize oba okukuuma kungulu nga bwe kyetaagisa.
Ekirala, okuddaabiriza kulina okugoberera emisingi gy’obutonde n’okuyimirizaawo, nga bakulembeza okukozesa ebintu eby’okwoza ebivunda oba ebiyinza okuddamu okukozesebwa. Kasasiro ajjula n’omuddo ogukaddiye birina okusuulibwa okusinziira ku biragiro. Nga tuteekawo n’okussa mu nkola enkola y’okuddaabiriza omuli okuyonja buli lunaku, okwekolako buli luvannyuma lwa kiseera, n’okukebera mu ngeri ey’enjawulo, omulimu gw’omuddo ogw’ekikugu gusobola okukuumibwa ku mutendera omulungi, okutuukiriza ekiruubirirwa ky’okuddukanya eky’okuganyulwa mu ssente entono n’ebbanga eddene-.
